Taş Fırın Yapımı

Etiketler :
Kara fırın, taş fırın veya odun fırını ekmek, pide, pizza ve benzer ürünlerin pişirildiği geleneksel fırının adıdır. Genellikle ekmek fırını olarak kullanılan bu fırınların özelliği, yakacak için ayrı bir ısıtma haznesine sahip bulunmamaları, fırında yakılan odunun, pişmekte olan ürünlerle aynı iç mekanı paylaşmasıyla birlikte odun ateşinde daha kaliteli ve lezzetli bir pişirmenin yapılmasıdır. İşte bu geleneksel değerimizin nasıl yapıldığını "Tarsuslu Mehmet Yazgünoğlu" nun 05/01/2014 tarihinde evinin bahçesinde yaptığı ve yapım aşamalarını tek tek fotoğrafladığı albüm eşliğinde ve onun anlatımıyla birlikte sizinle paylaşmak istiyorum. Kendisine bu eşsiz sunumu ve fotoğrafları için tekrar teşekkür ederiz. 

Dıştan dışa 160 x 180 ölçülerinde dört sıra briket örerek havuz yapınız. (Burada seçilen ölçü en uygun pişirme kapasiteli küçüj ev fırınları için ideal ölçüdür.)
Yükseklik, fırın da rahat çalışabileceğiniz ölçüde olmalıdır. Ben 90 cm üzerinden tarif vereceğim. Havuzunuzun içini kaya parçaları ve çakıl taşları ile doldurup üzerine cıvık halde hazırlanmış beton dökünüz. 
Bütün işi siz yaparsanız yorulursunuz. Harç işini bir komşunuz yapacak. (Komşum Bircan ERKEK' e teşekkür ediyorum.)
Cam kırma işini diğer bir komşunuz yapacak. (Komşum Zaim DÜZKESEN' e teşekkür ediyorum.) Cam kırma işi, fırın yapımının en tehlikeli işidir. Lütfen dikkatli olunuz.
İçerisini kaya, taş ve beton ile doldurduğunuz havuzun üzerine 10 cm yüksekliğinde cam kırığı ile doldurunuz. Biz havuzumuzun içerisinde 800 civarında atık cam şişe kırdık.
Cam kırıklarının üzerini kaya tuzu ile kapatınız. Biz fırınımızda 40 Kg kaya tuzu kullandık.Taş Fırının olmazsa olmazı kaya tuzu kaplamasıdır.
Havuz içinde kullanılan kaya, çakıl ve beton, ısıyı üzerinde toplayarak fırını da soğumayı geciktirecektir. Cam kırıkları izolasyonu sağlayarak ısının kaçmasını engelleyecek, tuz ise tek bir noktada yanan ateşin ısısını, fırının her noktasına eşit dağılmasını sağlayacaktır. 
Kil toprak ile hazırlanan harç yardımıyla "Taban Ateş Tuğlası" fırının alt yüzeyine itina ile döşenir. Ateş tuğlasının altında beton harç kullanabilirsiniz. Tuğla arasında kalan boşluklara kil kullanmak gerekir. Beton harç, ateş tuğlası arasında durmaz. Hamurlu malzeme attığınızda malzemenin altına yapışır.
"Taban Ateş Tuğlası" fırının alt yüzeyine itina ile döşenir. Döşeme işleminde hiçbir boşluk kalmamasına dikkat edilir..Zeminin düz olması da önemlidir.
Kubbe şeklinde örülecek olan fırının taban kısmına 100 cm çapında strafor keserek kalıp yapınız. Kalıbın etrafı nizami bir şekilde tuğlalarla kaplanacaktır.
Sağ, sol ve arkadan 20 cm boşluk bırakarak staforu yerleştiriniz. Strafor çevresine, yan yüzleri içe ve dışa bakacak şekilde dikey olarak ateş tuğlası ile örünüz.
Fırın ağzının geleceği ön kısım 50 cm kadar boş kalacak. Tünel şeklinde örülecek. Fırın kubbesi ise, dikey tuğlaların üzerine yatay olarak hafif açı verilerek örülecek.
 Fırın kapısı yerine yerleştirilecek. Kapının düzgün oturmasına ve kenarlardan boşluk kalmamasına dikkat ediniz.
İsteğe bağlı olarak, fırın içerisine askı aparatı konulabilir. Koymak isteyenlerin kullanması gereken materyalı krom seçmesi tavsiye olunur. (Bu bazı askı ile bişirme işlemlerinde kullanmak için gereklidir. Böyle bir usulle pişirme yapmayacaksanız kullanmayınız.)
 Kubbenin üst kısmının tamamlanabilmesi için fırın içi kum ile doldurulur. Kubbe iç eğim mesafesi kum ile verilir. Kubbenin diğer tuğlaları, bu kum üzerine dizilerek kubbe tamamlanır. En son konulacak olan KİLİT TAŞI, kubbenin tamamlandığını müjdeler.
 
Fırın kapağı açılarak içerisinde ki kum çıkartılır. Strafor kalıp yapılarak, kapı önü tüneli örülür. Fırın kubbesinin dışı sıvanır.





Tünel örülürken, baca yeri unutulmamalıdır. Tuğlalar dikkatli bir şekilde dizilerek baca örümü tamamlanır.

Bacanın bulunduğu fırın çıkış noktası yüksek, tünel çıkışı (ön) ise düşük örülmelidir ki fırın kapağı açıldığında duman bacadan çıksın.



Fırına ilk ateş atılır. Fırın yakıldıktan sonra etrafı kontrol edilerek hava alan yerleri tekrar sıvanarak kapatılır. Bacanın tütüp tütmediği kontrol edilir.
Bacamız tüter. Fırını yakmakta ki amacımız, kurumayı hızlandırmak ve oluşacak çatlakların yerini tespit ederek yeniden sıva yapmaktır.
Son yapılan sıvadan sonra çatlak kalmadığı gözlemlenir. İzalasyon için kubbe üzerine çift kat cam yünü örtülür.
Fırınımızın dört bir yanı, kubbe üst seviyesinin 15 cm üzerine gelecek şekilde örüler. İçerisinde oluşan boşluğa yeniden kaya ve çakıl taşı doldurularak üzerine cıvık hazırlanmış beton dökülür.
Fırınımızın dışı (isteğe bağlı) fayans ile kaplanır.
 
 TAŞ FIRIN kullanıma hazırdır. HAYIRLI OLSUN...
(Bu fırının yapımında ve hazırlanmasında emeği geçen bu yazının oluşması için bize sözlü ve yazılı katkıda bulunan ve fırının yapım aşamalarını içeren fotoğrafları bizimle paylaşan Tarsuslu Mehmet Yazgünoğlu ve ekibindeki herkese teşekkür ederiz. )
Kadir PANCAR 13/02/2014

9 yorum:

  1. daha iyi anlatamazdınız çok teşekkürler

    YanıtlaSil
  2. Merhaba Kadir Bey,
    Elinize sağlık. sizden özendim çardakla bitişik böyle bir fırın yapacağım inş. Size bir kaç önemli sorum olacak cevaplarsanız hem bana hem başka yapmak isteyenlere çok faydası olacak.
    Fırın çapı içten 90 cm olacak buna göre:
    1- iç tavan yüksekliği 60 cm düşünüyorum yada ne olmalı.
    2- Tünel çıkışı kapaktan önceki kemer yüksekliği kaç cm olmalı
    3- Sizin fırınınızda ki Demir Kapağın kasa dahil tam olarak GENİŞLİĞİ ve ORTA YÜKSEKLİĞİ kaç cm
    4- En önemlisi baca kaç cm olmalı. Benim çardağın çatı dahil yüksekliği 330 cm oluyor, dolayısı ile bacada yaklaşık 2 mt oluyor çatının üstüne çıkması için. Baca çekişinde sorun olurmu. Fırının çatısını düşürmek biraz sıkıntılı. Fikirlerinizi paylaşırsanız çok memnun olurum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tam ölçüleri hatırlayamacağım ama yine kabaca bilgi vereyim. Umarım işinize yarar. Buradaki fırın 100 cm çaplı olarak hazırlandı biz de bu ölçüye göre hareket ettik. bu ölçülere göre yaptığımızda yukarıdaki gibi açıklamalarla malzeme ve inşa sürecini yaptık.90 cm alındığında kullanılan malzemede çok az farklılık olacaktır. yükseklik 90'a göre 60cm yeterli olacaktır.Tünel çıkışında tuğla hesabı olarak kullanırsanız bir tam boy tuğlanın üzerine enine olacak şekilde dört tane yatay tuğla koyuyoruz bu da yaklaşık 60 cm kadar geliyor.Çıkış eğimli olduğundan tuğla altındaki harca göre biraz göz kararı olacak bir yükseklik. Demir kapak genişliği 50 cm zaten bu yukarıda çıkış genişliği olarak belirtildi.Baca kesinlikle büyük yapılmamalı çekişte ve yanmada ciddi sorun oluşur. 1 m'den fazla olan bacalarda genelde yanma ve çekiş sorunu oluyor. Bunun yerine fırının zeminini yükseltmeniz daha faydalı olur yani en alt kısımda bizim yerden örmeye başladığımız kısmı siz daha fazla priketle örerek zemini yükseltebilirsiniz.bizim fırında 4 sıra priket yüksekliği var.bunu siz çardak boyuna göre ayarlayabilirsiniz. daha sonra fırın baca boyu istenilen ölçüye gelmiş olur. İyi çalışmalar.

      Sil
  3. Isı tuğlası yerine kaldırım taşı kulansak nolur

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. denemek lazım :) zannedersem tam ısı yalıtımı olmaz..

      Sil
  4. Hepsini anladim ama baca çıkışı firin kapaginin onundemi arkasindami yani baca firinin icindemi kaliyo cevaplarsaniz memnun olurum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. fotoğrafları dikkatle ve sırasıyla inceleyiniz cevabını net olarak göreceksiniz..

      Sil
  5. Hocam taban tuglasi doğarken kil toprak harcı demissiniz bu harç tam olarak nasıl hazırlanır ve bunun yerine bildiğimiz NORMAL toprak kullanılabilir mi teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ateş tuğlasının altında beton harç kullanabilirsiniz. Tuğla arasında kalan boşluklara kil kullanmak gerekir. Beton harç, ateş tuğlası arasında durmaz. Hamurlu malzeme attığınızda malzemenin altına yapışır.Killi harc fazla yapışkandır. Nemlendirildiğinde ele ve herhangi bir cisme yağlı hissi verecek şekilde yapışır .Su geçirme ihtimali daha düşüktür. betondan daha iyi yalıtım sağlar.

      Sil

Popüler Yayınlar

Sosyal Paylaşım

Icon Icon Icon Icon

Lütfen yazılarımızla ilgili yorum yapmaktan çekinmeyin. Kırık linkleri ve hatalı içerikleri mutlaka bize ilgili sayfa altında yorum yaparak bildiriniz. Blog sayfalarımızda ilginizi çekebilecek diğer yazılar için blog arşivimizi kullanabilirsiniz.

Son Yorumlar

Yararlı Linkler