Bağban bir gül için bin hâra hizmetkâr olur

Etiketler : beyit şair şiir

Yâr için ağyâra minnet etdiğim ayb eylemen

Bâğbân bir gül için bin hâra hizmetkâr olur

Fuzûlî

 

"Yarim için başkalarına (düşmanlara) minnet etmemi ayıplama; çünkü bir bahçıvan, tek bir gül uğruna binlerce dikene hizmetkar olur.”

 

Fuzuli'nin bu beyitinde sevdiğine ulaşmak için katlandığı zorlukları ve başkalarına boyun eğmesini normal karşılar; bunu, bir gül için dikenlere katlanan bahçıvan benzetmesiyle anlatır. Kıymetli bir şeye ulaşmak isteyen kişi, bu yolda karşısına çıkacak tatsızlıklara hazırlıklı olmalıdır. Şairin vurguladığı gibi; gülü seven dikene katlanır misali, gerçek başarılar fedakârlık ister. "Gül" ile sembolize edilen sevgiliye ya da kutsal bir amaca ulaşma iştiyakı, yol üzerindeki "dikenlerin" verdiği acıyı katlanılır kılar. Bu bakış açısıyla; hakiki bir bedel ödemeden ulaşılan sonuç kıymetsizdir. Kişi, menzile varmak adına gerektiğinde nefsinden feragat etmeli, yolun tozuna ve yabancısına karşı metanetini korumalıdır.Bazen sırf asıl amacımıza zarar gelmesin diye istemediğimiz insanlara sabreder, bazen de zor şartları kabulleniriz. Bu durum bir zayıflık değil, aksine hedefe duyulan bağlılığın ve olgunluğun bir göstergesidir. Kısacası, zirveye giden yol her zaman düz değildir; engebeleri kabullenmek yolculuğun bir parçasıdır.

Fuzûlî’nin hayatına dair bilgiler kesin değildir; doğum yeri ve tarihi konusunda farklı görüşler bulunur. Fuzuli'nin yaşadığı dönem hakkında bilgiler kesin olmamakla birlikte 15. yüzyılın sonlarında doğduğu kabul edilir. Fuzûlî’nin kişiliği ve inancı hakkında da kesin bir görüş birliği yoktur. Tasavvufa eğilimli olmakla birlikte belirli bir tarikata veya mezhebe bağlılığı açık değildir. Şiirlerinde ilim, aşk ve derin duygular önemli yer tutar; özellikle aşkı hem beşerî hem de ilahî boyutlarıyla ele alır. Samimi, coşkulu ve etkileyici anlatımı sayesinde hem kendi döneminde hem de sonrasında geniş bir coğrafyada ün kazanmıştır. 

Azerbaycan Türkçesi başta olmak üzere Arapça ve Farsça eserler kaleme almıştır. İyi bir eğitim alarak özellikle dinî ilimler ve dil alanında kendini geliştiren Fuzûlî, şiirde bilginin önemini vurgulamış ve eserlerinde daha anlaşılır, sade bir dil kullanmaya özen göstermiştir. Lirik anlatımıyla öne çıkan şair, özellikle Azerbaycan Türkçesinin en güçlü temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Şiirlerinde tasavvufî aşkı, ayrılığı, acıyı ve Ehl-i Beyt sevgisini işleyen Fuzûlî, derin duyguları içten bir şekilde dile getirmiştir. Osmanlıların Bağdat’ı fethi sonrası padişaha sunduğu eserlerle maaş bağlansa da bu durumdan memnun kalmamış ve bunu “Şikâyetnâme” adlı eserinde dile getirmiştir. En bilinen eseri “Leylâ ile Mecnun” başta olmak üzere birçok önemli eser vermiş, divan edebiyatında büyük bir etki bırakmıştır. Fuzuli, hayatını büyük ölçüde Kerbelâ, Necef, Hille ve Bağdat çevresinde geçirmiş ve 1556 yılında bölgede etkili olan bir salgın hastalık sonrasında vefat etmiştir. (https://islamansiklopedisi.org.tr/fuzuli)