İskat-ı Salât (Namaz Borcu)

İskat-ı Salât (Namaz Borcunu Düşürme) Meselesi

    476- Kazaya kalmış beş vakit farz namazlarla vitir namazlarının bağışlanması umudu ile yapılan bir sadaka verme işlemine "İskat-ı Salât" denilmektedir. Şöyle ki: Mükellef bir insan, farz ve vitir namazlarını, ima ile dahi olsa yerine getirmeye gücü olduğu halde, eda veya kazayı yapmaksızın ölse, bunların düşürülmesi için (bunların manevî sorumluluğundan kurtulması ümidi ile) bunlara karşı ödenmek üzere malının üçte birinden harcama yapılmasını vasiyet etmesi gerekir. Buna göre ölünün geriye bıraktığı malın üçte birinden namazlar için fidye (bedel) verilir. Böylece bağışlanması için Yüce Allah'a dua edilir.

    477- İskat-ı Salât (namazların düşürülmesi) için vasiyette bulunmamış olan bir ölünün velisi (varislerinden biri) tarafından bağış yolu ile verilecek bir mal ile de, bu "İskat" işlemi yapılabilir. Ölünün bu yüzden bağışlanması Allah'ın rahmetinden umulur. Yabancı bir kimse tarafından yapılacak böyle bir bağışın bu konuda yeterli olup olmadığı üzerinde ihtilaf vardır. Her halde, yabancı bir kimse tarafından ölü adına verilecek sadakadan da ölüye sevab ulaşır.

    478- Bir kimse hastalığı sırasında kazaya kalmış namazlarını düşürmek için fidye ve sadaka veremez. Çünkü bunları kaza etmesi ihtimali vardır. Vereceği bu fidye hiç bir zaman namaz yerine geçemez. Fakat bu hastalık halindeki namazlarını kaza etmek fırsatını bulamayacağını düşünerek vasiyette bulunsa, bu vasiyeti ölümünde, varisi varsa bırakmış olduğu malın üçte birinden, varisi yoksa malının tamamından (İskat-ı Salât olarak) yerine getirilir.

    479- İskat-ı salât için ölünün miladi yıl olarak hayatı esas alınır. Şöyle ki: Ölü erkek ise on iki, kadın ise dokuz yaşından sonraki yaşadığı yıl hesab edilir. Bu zaman içinde namazlarını kılmış olsa dahi, bunların kılınmasında noksanlar bulunacağı düşüncesi ile bütün bu müddet içindeki namazları için fidye verilmesi tercih edilir. Örnek: Ölen bir erkeğin ömrü yetmiş yıl olsa, bunun elli sekiz senesi için her namaz karşılığında bir fitre mikdarı fidye verilir. 

   480- Namaz fidyesi için ayrılan para, ömre göre hesap edilen namazların karşılığı olarak yetmediği takdirde, bu para çoğunlukla on fakire devir şeklinde verilebilir.

    Örnek: Altmış iki yaşında ölen bir kimsenin elli senelik hayatı için devir yapılmak istense, fitre elli kuruş olduğu kabul edilerek namazların iskatı için de doksan lira ayrılmış bulunsa, bir aylık devir yapılır. Şöyle ki: Vitir namazı dahil, bir aylık namaz, otuz gün itibarı ile yüz seksen vakit eder. Bunun fidyesi de, elli kuruş fitre üzerinden doksan lira eder. Elli senede ise, altı yüz ay vardır. Bu durumda bu doksan lira on fakire veya birkaç birkaç fakire altı yüz defa devredilir. Eğer bu ayrılan para iki misline (180 liraya) çıkarılmış olursa, üç yüz defa devir yeterli olur. Eğer ayrılan para kırkbeş lira olursa, o zaman bin iki yüz defa devir gerekir. Böylece devir sayısı, ayrılan paranın mikdarına göre değişir.

İnsan, ancak Allah'a kul olur

“İslam'da cemaatle beraber olunması tavsiye edilir. Cemaatle beraber olmak "hakla", "hakikatle" beraber olmaktır! Tek başına olsa bile, hakikatle beraber olan cemaattir. Hakikatten kopmuş olanlar, milyonlarca da olsa tefrikadadır.” “Bugün maalesef tüm İslâm âlemi emperyalist güçlerin sultası altındadır. Kuş uçurtmazlar, takip ederler... Hem de kendisi takip etmez...

Amerika seni John'la takip etmez, Smith'le takip etmez. Adı senin benim gibi olan Müslümanla takip eder; canına okur. O milletin içinden çıkmış hain vasıtasıyla takip eder ve millete en büyük zararı, kendi içinden çıkmış insanlara yaptırır. Parayla satın alır, ajan edinir ve öyle kullanır.” “Herkese ajan demiyoruz; metot bilmediğinden, ilimden uzak olduğundan emperyalist onu kullanır, fark etmez. Sahte bir takım organizasyonlar var, topluyorlar insanları etraflarında, ondan sonra onları toptan satıyorlar! Götürüyor, olmadık yere bağlıyor... 

Mü'min feraset gözüyle bunları anlayabilmeli. Hizmet ediyorum diyen insanları, organizasyonları irfan teraziniz ile tartın!”

“Böyle birtakım insanlara, organizasyonlara körü körüne bağlanmayın! Her birinize istiklâl tavsiye ediyorum. Hür olun, hizmeti kendiniz tespit edin, yapmaya çalışın!”

“Emperyalistlerin türlü oyunları var. İslâm, bir kimsenin hizmetiyle yürüyecek hâle gelirse, o kimseyi yok ederler, öldürürler, satın alırlar, tehdit ederler. Ne yapmak lâzım? Hizmeti yaygınlaştırmak lâzım, herkesin lider olması lâzım. "Tek lider, vazgeçilmez insan..." diye bir şey olmaz. Bakın, Filistinli çocuklarla niye başa çıkamıyorlar? Hepsi lider.” 

“Bir lidere, tek hocaya, tek ekibe bağladığı bir yığın insanı, böyle üzüm salkımını sapından tutar gibi, istediği yere götürüyor!” “Onun için, teşkilât kurdurtuyorlar; teşkilâtın başına kendi adamlarını --hain bir kimseyi-- koyuyorlar. Öteki insanların hepsini, üzüm salkımı gibi oraya buraya götürüyorlar.” “Müsaadeli, ağabeyli, bilmem neyli hizmet olmaz... Tâbî olmayın kimseye! Bana da tabi olmayın! Bana tabi olursanız, beni sıkıştırırlar. Ondan sonra, "Sen bu adamlarına şöyle yap!" derler. İslâm'a, Allah'ın emrine tabi olun! Allah'ın dinine hizmet edin! Tek başınıza olsanız da, hakla beraber olun! O zaman İslâm kalkınır; başka türlü kalkınamaz! 

"Aa, efendim, dirlik, düzenlik, birlik, beraberlik, organizasyon bozulmasın" diyorlar. “Her biriniz İslâm için, kendinizin dünyada kalmış tek adam olduğunuzu düşünün. Ama senin gibi aynı hedefe yürüyen başka insanlar varsa; onlarla da işbirliği yap! Yapmıyorsa, silkele at be! Sen onu sırtında taşımak zorunda mısın? Beni sırtında taşımak zorunda mısın? Kimse kimseye hürriyetini vermesin! Hürriyet aziz şeydir. İnsan, ancak Allah'a kul olur. "Allahım! Ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz."

Prof. Esad Coşan

5 Mayıs 1990

Ankara İlitam Programı Dersleri (Yarıyıllık)

Ankara Üniversitesi İlahiyat Lisans Tamamlama Programı (İLİTAM) için genel ders programı (2014 yılı itibariyle) şu şekildedir. Sonradan ders isimlerinde ve kredilerinde değişiklik yapılmış olabileceği ihtimali ile en güncel versiyonu için Ankara Üniversitesi UZEM resmi sayfasını lütfen inceleyiniz.
Sitemizde İLİTAM programını okurken kaynak olarak kullanabileceğiniz pek çok dokümana da yer verilmiştir. Dua bekler, derslerinizde sizlere başarılar dileriz. 

İlahiyat Lisans Tamamlama Uzaktan Eğitim

İlahiyat Lisans Tamamlama Uzaktan Eğitim Programı (İLİTAM), Ankara Üniversitesi tarafından geliştirilmiş özgün bir lisans tamamlama programıdır. Aşağıda yazılı bilgiler, 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı için geçerli bilgilerdir. Konu ile ilgili daha güncel bilgi sahibi olmak için lütfen üniversitenin resmi web adresini ve iletişim bilgilerini ziyaret ediniz. https://ankuzef.ankara.edu.tr/

"İlahiyat Lisans Tamamlama Uzaktan Eğitim Programı (İLİTAM), Ankara Üniversitesi tarafından geliştirilmiş özgün bir lisans tamamlama programıdır. İlahiyat ön lisans derecesine sahip kişilere, ilahiyat lisans diploması alabilmek için gerekli eğitimi vermeyi amaçlar. İLİTAM’ın sosyal hedefi, Ankara Üniversitesi’nin bu alandaki bilimsel ve akademik birikimini, eğitim teknolojisinin ve eğitim bilimlerinin sunduğu olanaklarla da bütünleştirerek geniş kitlelere yaymak ve böylece Türkiye’de yükseköğretimin yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmaktır. İLİTAM, öğrencilerinin özlük haklarının iyileştirilmesine, sadece lisans mezunlarının atanabildikleri görev ve makamlara da atanabilmelerine, yurt dışı görevlere atanmada tercih edilebilmelerine ve lisansüstü eğitim yapabilmelerine fırsat sağlar. Eğitim süresi 4 yarıyıldan oluşup toplam 2 yıldır. (2011 yılı öncesi kayıt yaptıran öğrenciler yıllık İLİTAM programına tabidirler. Yıllık program yarı yıllık programdan farklılıklar taşımaktadır.) İLİTAM programında, her yarıyıl bir ara sınav (vize) ve bir yarı yıl sonu (final) olmak üzere toplam 4 sınav yapılmaktadır. Bütünleme sınavı üniversite tarafından belirtilen tarihler arasında yapılmaktadır. Sınavlar çeşitli il merkezlerinde ve Almanya (Köln)' da yüz yüze oturumlar halinde yapılır. sınav merkezini üniversitenin sistemi üzerinden tercih ederek orada sınava girebilirsiniz. 

Dersler internete dayalı uzaktan eğitim sistemiyle yürütüleceğinden dersleri takip edebilmek için internet erişimli bir bilgisayara sahip olmak yeterlidir. Program öğrencileri Ankara Üniversitesi öğrencilerinin, mezunları ise Üniversitenin aynı alandaki yüzyüze eğitim programı mezunlarının sahip oldukları tüm haklara sahiptirler. Tüm dersleri başarı ile tamamlayan öğrenciler alanlarında lisans diploması almaya hak kazanırlar ve kendilerine Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Diploması verilir."

İLİTAM Programı kapsamındaki tüm dersler teknoloji temelli uzaktan eğitim yöntemleri ile Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nin öğretim üyeleri tarafından verilir. Gereklilik durumunda az sayıda ders başka üniversitelerin öğretim üyeleri tarafından da verilebilir. Ders yılı başında ders seçme sistemi ile hangi dersleri hangi hocadan almak istwediğinizi seçebilir ve buna göre internet ortamından dersleri takip edebilirsiniz. Akademik danışmanlık, İlahiyat Fakültesi’nin öğretim elemanları; idari konularda danışmanlık, fakülte öğrenci işleri birimi; öğrenme sisteminin kullanımı ile ilgili Teknik Danışmanlık hizmetleri ise Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi uzmanları ve öğretim elemanlarınca verilir. 

Çevrimiçi danışmanlık hizmeti, programa ait çevrimiçi öğrenme sisteminin forum ve elektronik sohbet odalarında ve gerekli hallerde telefon yolu ile yapılmaktadır. Programa kayıtlı öğrenciler programdaki derslerin tümünü almak zorundadırlar; daha önce bir başka programda aldıkları derslerden muaf tutulma talebinde bulunamazlar. 

Öğretim yılı boyunca hafta sonları olmak üzere, toplam 4 hafta süreli yüz yüze etkileşim dersleri verilmektedir. Yüz yüze etkileşim derslerine katılmak zorunlu olmamakla birlikte katılımın yarar sağlayacağı açıktır. Öğrenci başarısının değerlendirilmesinde, ara ve yıl sonu sınavlarından aldıkları puanlar birlikte kullanılır. Öğrencilerin her bir ders ile ilgili geçme puanı, ara sınav puanının %30'u ve yıl sonu/bütünleme sınavının yüzde %70'i alınarak hesaplanır. Başarı puanı hesaplaması üniversitenin aldığı karara göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenele güncel oranlar için belirtilen yıl yönetmeliğinin okunması tavsiye edilir. (Yıllık İLİTAM programında okuyan öğrenciler her yıl bir ara sınav ve bir yıl sonu (final) sınavına katılmak zorundadırlar. Yıl sonunda başarısız oldukları derslerden bütünleme sınavına girebilirler.) Sınavların haricinde başarı değerlendirmesi için Öğretim elemanlarının önerileri doğrultusunda derslerdeki başarı notunun en çok %20’si öğrencilere hazırlattırılacak çevrimiçi ödev ya da projelerden verilebilir. Sınavlar duruma göre mutlak ya da bağıl değerlendirmeye tabi tutulacaktır." 

Ayrıntılı bilgi ve daha güncel bilgiler için üniversitenin uzaktan eğitim sayfası ziyaret edilebilir. http://www.uzem.ankara.edu.tr/

Ankara İlahiyat Lisans Tamamlama (İlitam) yarıyıllık dönem ders içerikleri ve ilgili eğitim-öğretim yılı PDF kitaplarına ulaşmak için bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Halk içinde muteber bir nesne yok

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi 

Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi. (Kanuni Sultan Süleyman)

Kanuni Sultan Süleyman'ın  Muhibbi mahlası ile yazdığı şiirin ilk iki beyitinin talik yazı stili ile Necmeddin Efendi tarafından hat edilmiş halidir. Şiirin tamamı şu şekildedir.

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi  Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi. 
 Halkın gözünde devlet (iktidâr) gibi değerli bir şey yok. Halbuki şu dünyada bir nefes sıhhat gibi devlet (güç) olamaz.
 Saltanat didükleri ancak cihân gavgasıdur Olmaya baht ü saâdet dünyede vahdet gibi. 
 Saltanat dedikleri sadece bir dünya kavgasıdır. Dünyada Allaha yakınlık gibi büyük saâdet ve baht açıklığı olamaz.
 Ko bu ayş ü işreti çünkim fenâdur âkıbet  Yâr-ı bâkî ister isen olmaya tâat gibi. 
 Bu eğlenceyi yeme içmeyi bırak, sonu kötüdür. Eğer ebedî bir sevgili istiyorsan ibâdet gibisi yoktur.
Olsa kumlar sağışınca ömrüne hadd ü aded Gelmeye bu şîşe-i çerh içre bir saât gibi. 
 Ömrün, kumlar sayısınca sınırsız ve hesapsız olsa bile, Bu feleğin fanusunda ( çıtasında) bir saât gibi bile gelmez.
Ger huzûr etmek dilersen ey Muhibbî fâriğ ol Olmaya vahdet cihânda kûşe-i uzlet gibi. 
 Ey Muhibbî, eğer huzur içinde olmak istersen, ferâgat sâhibi ol (vazgeç) Dünyada yalnızlık köşesine çekilmek gibi Allaha yakınlaşma olamaz. Kanuni Sultan Süleyman "Muhibbi" ( 1494 - 1566 )

Mani rızk olanın, rızkını Allah keser

Zalimin rişte-i ikbalini bir ah keser
Mani-i rızk olanın rızkını Allah keser (La Edri)

Beyitin sahibi olarak hat sergilerinde Ferid Kam gösterilmiş olmasına rağmen çoğu kaynakta eserin Osman Nevres’e ait olduğu da yazılıdır. Bazı beyitlerde ilk mısra “Zalimin ser-rişte-i ikbalini bir âh keser…” veya "Zâlimin rişte-i a’mâlini bir âh keser....” şeklinde de kayıtlıdır. Bazı kaynaklarda bu beyit, Ziya Paşa'ya da atfedilmiştir. Berceste haline gelmiş bu beyit hakkında en kolay açıklama; "bilinmiyor" şeklinde yazılan "La Edri" mahlasıdır.

Zâlimin rişte-i ikbâlini bir âh keser, Mâni’-i rızk olanın rızkını Allâh keser.
Zalim kişinin isteklerinin bağını bir ah keser. Rızka engel olanın rızkını Allah keser.

Rızk için bir ferde yoktur minnetim

Rızk için bir ferde yoktur minnetim, 

Kendi sa’yimdir veliyyü’n-ni’metim (Ferid Kam)

Celi Ta’lik hattı ile Ahmed Amin Şamta tarafından yazılmıştır.