Joseph Raphson

Joseph Raphson, 17. yüzyılda yaşamış İngiliz matematikçidir (1668–1715 civarı). Joseph Raphson, kök bulma problemlerinde kullanılan Newton–Raphson yöntemi ile tanınır. Joseph Raphson hakkında çok az şey bilinmektedir. Yaşamına dair bilgiler çoğunlukla Cambridge Üniversitesi ve Royal Society kayıtlarından elde edilmektedir. Connor ve Robertson, 1691’de bir kitap incelemesinde yaşının 22 olarak belirtilmesine dayanarak, doğum yılını 1668 kabul eder. Joseph Raphson, 30 Kasım 1689’da Edmund Halley tarafından önerilerek, 1691 yılında Royal Society üyeliğine kabul edilmiştir. 1690’da yayımladığı "Analysis Aequationum Universalis" adlı eser sayesinde bu üyeliğe kabul edildiği düşünülür. 1692 yılında İngiltere Kilisesi rahipleri yetiştiren bir kurum olan Jesus College’dan (Oxford) yüksek lisans (M.A.) derecesi almıştır.  Bu dereceyi aldığında 43 yaşında olduğu için, olağandışı şekilde geç kalmış bir öğrenci olarak dikkat çeker.

"Analysis Aequationum Universalis" kitabı, denklemlerin köklerini yaklaşık olarak bulmaya yarayan ve bugün Newton-Raphson yöntemi olarak bilinen yöntemi ele alır. Isaac Newton 1671 yılında kök bulmaya yarayan bir yöntem geliştirmiş ancak bu çalışma “Method of Fluxions” adıyla çok daha sonra, 1736 yılında yayımlanmıştır. Bu nedenle o dönemde insanlar Newton’un geliştirdiği bu yöntemden haberdar olamamışlardır. Newton’dan yaklaşık 50 yıl sonra Joseph Raphson, benzer bir yöntemi yayımlamış ve bu yöntem daha basit anlatıldığı için insanlar tarafından daha çok kullanılarak tanınmıştır. Bu nedenle bugün ders kitaplarında bu yöntem, hem Newton’un hem de Raphson’un katkısı olduğu kabul edilerek Newton–Raphson yöntemi olarak adlandırılır. Edmond Halley, Raphson’ın geliştirdiği yöntemin çok hızlı ve doğru sonuçlar verdiğini Royal Society’de rapor etmiştir. 
 
Joseph Raphson'un Newton ile dolaylı ama önemli bir ilişkisi vardır; Newton’un bazı matematiksel çalışmalarına erişmiş ve bunların matematik dünyasında yayılmasında rol oynamıştır. Ayrıca Newton’un “fluxionlar” (türev kavramları) üzerine çalışmalarını içeren eserlerin derlenmesine katkı sağlayarak calculüs fikrinin temellerinin atılmasını sağlamıştır.
 
Joseph Raphson, matematik sözlüğü (1702), teoloji ve felsefe içeren eserler (De spatio reali, Demonstratio de deo) ve Newton’un bazı çalışmalarının çevirilerinden oluşan çeşitli yayınlar yazmıştır. Özellikle “gerçek uzay”, sonsuzluk ve Tanrı kavramları üzerine felsefi görüşler geliştirmiştir. Ayrıca 1697’de yayımladığı “De Spatio Reali” adlı çalışmasında “pantheism (panteizm)” kelimesini ilk kez kullanmıştır. Bu eserinde evreni hem maddi hem de zihinsel bir “evrensel töz” olarak açıklayan bir görüş ortaya koyarak, insanın evreni tam olarak kavrayamayacağını savunmuştur.
Kaynakça: https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Raphson/ 
https://nm.mathforcollege.com/anecdotes/raphson.pdf 
0 yorum

Tam Değer Fonksiyonu

x, bir gerçek (reel) sayı olmak üzere, x'ten büyük olmayan en büyük tamsayıya x'in tam değeri denir. Bunu ifade eden fonksiyona tam değer fonksiyonu denir. x reel sayısı, ardışık iki tamsayı arasında değişirken, bu tamsayılardan daha büyük olmayan tamsayı, x'in tam değerine eşit olur. Bütün tamsayıların tam değeri kendisine eşittir. Tam değer fonksiyonu, [[x]] işareti ile gösterilir. Tam değer fonksiyonu bazı matematik kitaplarında "kısım fonksiyonu" ismiyle de kullanılmıştır.
0 yorum

Signum (İşaret) Fonksiyonu

Reel sayıların bir alt kümesinden Reel sayılara tanımlanan bir f fonksiyonu için, fonksiyonun 0'dan büyük olduğu yerlerde değerini 1'e eşleyen, fonksiyonun 0'a eşit olduğu yerlerde fonksiyonun değerini 0'a eşleyen ve fonksiyonun 0'dan küçük olduğu yerlerde fonksiyonun değerini -1'e eşleyen fonksiyona, signum fonksiyonu denir. sgn ile gösterilir. signum olarak okunur. Signum fonksiyonun kritik noktaları, f(x)=0 denkleminin kökleridir. Signum fonksiyonun grafiği çizildiğinde, denklemin kökleri olan bu kritik noktalarda, grafik sıçrama yapar.
0 yorum

Lineer Trigonometrik Denklemlerin Çözümü

Lineer Trigonometrik Denklemler: sin ve cos fonksiyonlarına bağlı olarak verilen birinci dereceden tek değişkenli a, b ve c sıfırdan farklı reel katsayılar olmak üzere aynı dereceden a.sinx+b.cosx=c şeklindeki denklemlere lineer(doğrusal) trigonometrik denklem adı verilir. Bu tip denklemlerin çözümünde eşitliğin her iki tarafı sinx (veya cosx) katsayısı olan a (veya b) ile bölünür, buna göre tekrar yazılan trigonometrik denklem gerekli özdeşlikler kullanılarak temel denklemlere dönüştürülür. (Bknz: Trigonometrik denklemlerin çözüm kümesi)


0 yorum

Homojen Trigonometrik Denklemler

sin ve cos fonksiyonlarına bağlı olarak verilen birinci veya ikinci dereceden tek değişkenli a ve b reel katsayılar olmak üzere aynı dereceden a.sinx+bcosx=0 şeklindeki denklemlere homojen denklem denir. Bu denklemlerin çözüm kümeleri bulunurken denklemler, tanjant veya cotanjant denklemlerine dönüştürülmeye çalışılır. Bunun için denklemin her iki tarafı sinx veya cosx ile taraf tarafa bölünür. (Bknz: Trigonometrik Denklemlerin Çözüm Kümesi)

0 yorum

Temel Trigonometrik Denklemlerin Çözümü

Trigonometrik fonksiyonlarla birlikte verilen denklemlerin çözüm kümelerinin bulunmasında trigonometrik fonksiyonların genel özelliklerinden ve birim çemberden yararlanılır. (Bknz. Trigonometrik Fonksiyonlar) Verilen açı ölçülerinin birim çember üzerinde gösterilmesi ve bu açı değerine esas ölçü olarak eşit olan diğer açıların da varlığının kabul edilmesi ile trigonometrik denklemlerin genel çözümleri yazılır. (Bknz: Birim Çember)


0 yorum

Tanjant Teoremi ve İspatı

Bir ABC üçgeninde iç açılar; A, B, ve C olmak üzere bunlardan B ve C açıları ve bunlara ait kenar uzunlukları verildiğinde b>c olmak üzere kenar uzunlukları ve açılar arasında taanjant teoremi uygulanır. Buna göre kenarların farkının kenarların toplamına oranı, bu kenarların ait olduğu açıların farkının yarısının tanjant değeri ile bu açıların toplamlarının yarısının tanjant değerine bölümü aynı oranı verir. 

Teoremin ispatı yapılırken çemberde açıların özelliklerinden yararlanılabilir. Buna göre bir ABC üçgeni için A köşesini merkez kabul eden [AB] kenarını da yarıçap kabul eden bir çember çizilir. Buna göre uygun açılardan yararlanılarak teorem ispatlanır. (Bknz: Çemberde Açılar)

0 yorum

Periyodik Fonksiyonlar

Bir fonksiyon f(x) periyodik fonksiyon ise, grafiği çizildiğinde belli bir aralıkta aynı grafik sürekli olarak tekrar eder. Yani matematiksel olarak bir pozitif Reel sayı "" için, fonksiyonun her değeri f(x+T)=f(x) oluyorsa  bu fonksiyon periyodiktir. Buradaki T sayısı da fonksiyonun periyodu olarak adlandırılır. Başka bir deyişle, fonksiyonun grafiği T birim aralıklarla kendini tekrar eder. Örneğin, sinüs ve kosinüs fonksiyonlarında bu tekrar 2π birimlik aralıklarla gerçekleşir. Kısacası periyodik fonksiyon, belirli bir uzunluktan sonra aynı değerleri sürekli tekrar eder. Periyodik fonksiyonlar, hem  matematikte hem de fizik, mühendislik ve günlük hayatta da önemli uygulamalara sahiptir. Örneğin, ses dalgaları, elektrik devrelerindeki akımlar, mevsimlerin değişimi ve saatlerin hareketi gibi olaylar periyodik davranış gösterir. Ayrıca periyodik fonksiyonların grafikleri dalga biçiminde olup, temel periyodu bilindiğinde fonksiyonun tüm davranışı tahmin edilebilir. Bu özellik, mühendislikte sinyal analizi ve Fourier serileri gibi alanlarda çok faydalıdır.
Yukarıdaki örnekte verilen fonksiyon periyodik bir fonksiyondur. Fonksiyonun Periyodu yani tekrar sıklığı veya uzunluğu 4’tür, yani her 4 birimde fonksiyon kendini aynen tekrar ediyor. 0–4 arasındaki değerler için fonksiyon, f(x) = x2 olarak tanımlanırken, 4 ten büyük değerlerde fonksiyon, f(x)=f(x-4) olarak periyotla birlikte tanımlanmıştır, 4 ve 4'ten daha büyük değerler, periyodik olarak [0,4) aralığın değerlerini sürekli olarak tekrar ediyor.
Yukarıdaki örnekte verilen fonksiyon periyodik bir fonksiyondur. Fonksiyonun periyodu yani tekrar sıklığı veya uzunluğu 5’tir, yani her 5 birimde fonksiyon kendini aynen tekrar ediyor. 0–5 arasındaki değerler için fonksiyon, f(x)=3x+1 olurken, 5’ten büyük değerlerde fonksiyon, f(x)=f(x−5) şeklinde periyotla birlikte tanımlanmıştır. Böylece 5 ve 5’ten daha büyük değerler, periyodik olarak [0,5) aralığındaki değerleri sürekli olarak tekrar etmiş olur. Örneğin f(79) değeri bulunmak istenirse burada kalan bulma işleminden yararlanmak gerekir. Örnekte verilen fonksiyon her 5 birimde kendini tekrar ettiğinden 79 gibi 5’ten büyük bir x değeri bulunurken fonksiyonun değeri periyodun uzunluğuna göre küçültülür. Bunun için 79’u 5’e bölüp kalanı alırız: 79 sayısının 5 ile bölümünden kalan 4 olduğundan aslında bu periyodik fonksiyon için f(79)=f(4) anlamına gelir. f(79)'un 0–5 aralığındaki değeri ile f(79) aynı değere sahiptir. Buna göre f(4) değeri 0–5 aralığında fonksiyon [f(x)=3x+1] kuralına göre f(4)=3⋅4+1=13 olarak bulunur. f(79)=f(4) olduğundan böylece f(79)=13 olur.
Trigonometrik fonksiyonlar da temel olarak birim çemberden türetildiğinden periyodik fonksiyondur. Birim çemberde bir açıyı sürekli olarak döndürdüğümüzde, açı 360° veya 2π radyan kadar arttığında, sinüs ve kosinüs değerleri tekrar baştaki değerlerine döner. Yani fonksiyonların değerleri belirli bir açı artışından sonra kendini tekrar eder. Tanjant ve kotanjant gibi fonksiyonlar da benzer şekilde birim çemberde tanjant ve kotanjant değerlerinin tekrar etmesi nedeniyle periyodiktir; tanjant ve kotanjant fonksiyonları π radyanlık aralıklarla kendini tekrar eder. Kısaca, trigonometrik fonksiyonlar açıların döngüsel doğasından dolayı periyodiktir; belirli bir açı artışında fonksiyonun değerleri tekrar eder.  

0 yorum
Haber akışı, Anadolu Ajansı verilerinden otomatik çekilmektedir. Haber içerikleri ve görsellerden sitemiz sorumlu değildir. Detaylar için başlıklara tıklayabilirsiniz.
$ USD .. ▲
€ EUR .. ▲
£ GBP .. ▲
🏆 ONS .. ▲
💰 GRAM .. ▲
Piyasa verileri Binance API sistemi üzerinden referans niteliğinde olup gecikmeli olabilir. Altın fiyatları, ons bazlı dijital varlık üzerinden hesaplanmaktadır. Veriler bilgilendirme amaçlıdır, hatalı olabilir ve kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez.

İslam Kütüphanesi

Matematik Seçme Konuları

Aşağıdaki Yazılar İlginizi Çekebilir!!!

    Yükleniyor...